Ułożenie geograficzne

Grecja, Elada (Hellada) to państwo lądowo-wyspiarskie o powierzchni 131 944 km2, z czego na wyspy przypada ponad 25 tysięcy km2.
Grecja lądowa graniczy od północy — na łącznej długości 1170 kilometrów — z Albanią, Macedonią, Bułgarią i Turcją; z trzech pozostałych stron oblana jest morzem. Granice lądowe są obronne, górzyste, jedynie granica z Turcją biegnie korytem dolnego Ewrosu — tak nazywa się po grecku rzeka, mająca turecką nazwę Merlę, a bułgarską Marica — terenem nizinnym i bagiennym. Wybrzeże Grecji jest również przeważnie górzyste, dobrze rozczłonkowane, nie brak w nim ani zatok, ani miejsc na dogodne porty. Podobny charakter mają na ogół wybrzeża wysp. Ogólna długość linii brzegowej w Grecji wynosi 15 tysięcy kilometrów, z czego na brzegi wysp przypada 10,9 tysięcy kilometrów.
Kraj jest górzysty. Niziny zajmują w nim niespełna 30% powierzchni, są niewielkie i pooddzielane od siebie. Góry są przeważnie fałdowe, o łagodnych liniach grzbietów, jakkolwiek niejednokrotnie urwiste po zboczach i tworzące głębokie wąwozy między skalistymi ścianami. Góry i morze — oto dwa czynniki, decydujące o pięknie krajobrazu greckiego.

Grecja
Grecja – Góry

Wysokość gór nie dosięga 3000 metrów. Bliskość morza powoduje wszakże, iż są to góry o znacznej wysokości względnej. Czasem tysiąc i więcej metrów wzbijają się wprost znad poziomu morza. Także i najwyższy w Gre­cji Olimp (2917 m) wznosi się w odległości zaledwie 20 kilometrów od Zatoki Salonickiej. Góry greckie — czasem nazywane zbiorowo Hellenidy — są częścią potężnego łuku młodych trzeciorzędowych gór przeważnie wapiennych i fliszowych, które przebiegają od Alp przez Bałkany, Grecję lądową i wyspy egejskie i wkraczają na ziemię anatolijską, docierając jako system Taurusu do Wyżyny Armeńskiej. Ruchy tektoniczne w tych górach nadal trwają, świadczą o tym trzęsienia ziemi, rzadko niszczycielskie, ale nieraz wyrządzające dotkliwe szkody. Góry Grecji są ubogie w kopaliny, choć trafiają się w nich: węgiel brunatny, boksyty, marmury.
Rzeki są przeważnie krótkie, o bystrym nurcie i stromych brzegach, spławne tylko na odcinkach bliskich ujściu do morza, na północy należą do Grecji dolne biegi dużych rzek bałkańskich: Ewrosu (Maricy), Nestosu (Mesty), Strimonu (Strumy) I Aksiosu (Wardaru). Z rzek, w całości płynących w Gre­cji, największa jest Aliakmon (Wistrlca), o długości 297 kilometrów, a następnie Acheloos (220 km) i Pinios (205 km). Pewne znaczenie mają ponadto Sperchios w Grecji Środkowej, a Alflos i Ewrotas na Peloponezie. Z nielicznych jezior tylko Trichonis i Wiwi mają powierzchnię 97 km2, a Wolwi 73 km2. Większe od nich jezioro Prespa (288 km2) położone jest w trójgranicz­ym kącie Grecji, Albanii i Macedonii i wody jego tylko częściowo należą do obszaru greckiego.

Grecja - Wyspy
Grecja – Wyspy

Klimat Grecji jest w zasadzie śródziemnomorski, zatem suchy latem i dość wilgotny zimą. Dni z deszczem (głównie w miesiącach grudzień—luty) bywa w roku średnio 90. Suchej strefie wschodniej (203-400 mm opadów rocznie) przeciwstawia się jednak strefa zachodnia, gdzie opady sięgają 1500 mm rocznie, przy czym na Wyspach Jońskich uzyskują jeszcze wyższe wartości. Izoterma stycznia wynosi na południu 10°, na północy 4°; izoterma lipca odpowiednio 27° i 25°. Niedostatek opadów powoduje niedobór zasobów wodnych; paradoksalną jednak okolicznością jest fakt, że nadal nie brak w Grecji rozlewisk I trzęsawisk, które, osuszone, mogłyby zwiększyć areał pół uprawnych. Ogółem można w Grecji rozróżnić trzy pory roku: wegetatywną, suchą i deszczową. Dodać należy, że sucha trwa w Grecji Północnej 2 miesiące, w Grecji Środkowej 3 miesiące, a w Grecji Południowej 4, a nawet do 5 miesięcy (czerwiec—październik).
Góry obfitowały niegdyś w lasy i połoniny. Lasy przetrzebił człowiek, jeszcze w starożytności. Owce i kozy wyjałowiły połoniny, niszcząc roślinność. Obszary wylesione zagarnęła formacja typu makii, zwana w Grecji longos: gęste zarośla, krzewy i karłowate drzewa, splecione pnączami. Większe lasy zachowały się tylko w północno-zachodniej części lądu greckiego. Nieporównanie większe obszary zajmuje roślinność krzewiasta, suche zarośla oraz pastwiska. Tylko na wiosnę pastwiska te zielenią się bujną trawą; dopiero wysoko w górach stada owiec i kóz znajdują lepsze warunki bytu.
Szata roślinna staje się bogatsza w miarę schodzenia w niziny, na tereny sztucznie nawadniane. Pod piętrem lasów iglastych (sosna i świerk) i liściastych (sporo buczyny i dębiny) trafiamy na gaje oliwne, pola uprawne, sady owocowe i ogrody warzywne. Szeroko rozwinęła się tu uprawa winorośli, tytoniu, kukurydzy, w nowszych czasach także ryżu. Szatę roślinną w dolinach zdobią oleandry, rośliny cytrusowe, figowce, laury, mirty, drzewa poziomkowe i mastyksowe, pistacje, rozmaryny, wrzosy. Zadomowiły się też w Grecji agawy i opuncje. Ubogi Jest natomiast świat dziko żyjących zwierząt, wśród hodowlanych dominują osły, muły i owce.
W obrazie geograficznym Grecji występują 4 wyodrębnione obszary różniące się pod bardzo wielu względami: Grecja Północna, Środkowa, Południowa oraz wyspy greckie.