Stare Ateny

Ateński Teatr Dionizosa — pierwszy i najważniejszy teatr greckiego świata i największy znaczeniem w historii teatru — przechodził liczne przeobrażenia i przebudowy, poczynając od czasów, gdy wyrósł jako prymitywna scena dla odprawiania wiosennych Wielkich Dionizjów. Wówczas, w VI pne., kult Dionizosa rozkrzewił się już w Atenach i choć nie czczono tego boga tak czołobitnie jak Atenę, gromadził coraz więcej zaprzysiężonych zwolenników. Sceny mimiczne i taneczne, śpiewane i melorecytowane, prezentowano tu już w czasach Solona. Wielki reformator Tespis, za Pizystrata w 534 roku pne., wystawił tu dytyrambiczny utwór, który potomność uznała za pierwszą sztukę teatralną naszego kręgu cywilizacyjnego. Potem przyszedł Ajschylos z pierwszym swoim zwycięstwem w 484 roku p.n.e. W Teatrze Dionizosa — narodowym teatrze Hellady — odbyły się prapremiery sztuk Sofoklesa, Eurypidesa, Arystofanesa, Menandra.


Teatr Dionizosa ulegał parokrotnym, gruntownym przeróbkom i te ruiny, które dziś oglądamy, pochodzą z późnego antyku. Pierwsza przebudowa nastąpiła po wygnaniu tyranów około 490 roku p.n.e. Za najwspanialszych czasów Wielkich Tragików teatr był nadal skromny, ławy drewniane. W końcowych latach wojny peloponeskiej nastąpiła, mimo nieszczęść państwowych, druga przebudowa. W okresie pozornego odrodzenia w IV wieku p.n.e. zbudowano w teatrze 67 rzędów ław kamiennych. Następne dwie rekonstrukcje przypadły już za rzymskich, Nerona i Aleksandra Sewera czasów. Gdy sztuka nabrała znaczenia państwowego, ustawiono honorowe fotele z marmuru dla arcykapłana, cesarza i dostojników. Zmierzch kultury antycznej wprowadził na scenę teatru dramatycznego walki gladiatorów, zmierzch cywilizacji antycznej obrócił teatr w ruinę. Dzisiaj możemy chodzić po teatronie (czyli widowni), zasiadać w loży cesarskiej i w honorowych, fotelach dlą dostojników; takich foteli z marmuru było 67, najważniejszy dla naczelnego kapłana Dionizosa, patrona przedstawień.