Stare Ateny

AKROPOL — ODRODZENIE. Rabunkowi Akropolu położono kres, rozpoczęły, się prace archeologiczne i renowacyjne. Architekt K. Pitakis znalazł się tu razem z wyzwoleńczym wojskiem. Od 1834 roku pracują na Akropolu archeolodzy niemieccy, w połowie wieku Ludwik Ross przywraca świątyńce Ateny Nike pierwotny wygląd, Francuz Ernest Beuie odsłania ruiny wejścia z czasów Septimiusza Sewera i buduje na tym miejscu nowe wejście w 1853 roku. Niemiecki Instytut Archeologiczny w Atenach pracuje na Akropolu w drugiej połowie XIX wieku. W ubiegłym wieku pieczę nad archeologicznymi badaniami i dalszą renowacją Akropolu przejmuje Greckie Towarzystwo Archeologiczne.

Zasługują się tu zwłaszcza uczeni Kawadas i Balanos. Restauracyjne roboty przeprowadza się z umiarem i oszczędnie, dokonana w latach 1909-17 restauracja Propylejów może tu być przykładem. Bardzo rozważnie, starannie i powściągliwie przeprowadzono też w latach 1926-32 renowację Partenonu: 98 kolumn, obalonych w XVII wieku, podźwignięto i częściowo umocniono betonem, zabezpieczono epistyl, celle i to, co pozostało z rzeźbiarskiego wyposażenia. Staranna i czujna opieka nie oznacza jednak automatycznie uchronienia Akropolu przed niszczącymi wpływami wielkiej, uprzemysłowionej aglomeracji miejskiej. Szkodliwe wpływy zanieczyszczania powietrza nękają Akropol coraz bardziej i wymagają radykalnych środków zaradczych. Jest to najważniejsze, ale i najtrudniejsze zadanie, stojące przed współczesnymi konserwatorami świadectw antycznej kultury, jeżeli ma być ona zachowana dla przyszłych pokoleń.