Nowe Ateny

Te wszystkie muzea, acz hojnie wyposażone i zawierające po części eksponaty bezcenne, bledną przy Muzeum Narodowym Archeologicznym, które skupia najświetniejsze dzieła kultury starogreckiej, w całym jej artystycznym blasku i wielostronności; jest to największe w skali światowej muzeum greckich dzieł sztuki w oryginale.


Gmach, w którym mieści się to muzeum, budowano od 1866 roku, przeznaczono na siedzibę muzeum archeologicznego w 1886 roku, otwarto w 1889 roku. Muzeum było reorganizowane i powiększane niemal do dni dzisiejszych; na przykład rewelacyjna Sala Mykeńska została z jej dzisiejszym wyposażeniem otwarta dopiero w 1957 roku. Na zbiory muzeum składają się najcenniejsze znaleziska archeologiczne z całej Grecji, tylko Knossos, Delty i Olimpia nie zapłaciły bolesnego trybutu muzealnego na rzecz Aten. Zbiory obejmują dzieła sztuki ze wszystkich okresów helleńskiego antyku — od neolitu po czasy panowania rzymskiego. Wspaniale jest tu reprezentowana zarówno kultura archaiczna, jak achajska i helladzka; broń z brązu czy stele grobowe z epoki klasycznej, rzeźby czy kamee. A oto kilka arcydzieł, wobec których musimy zatrzymać się w podziwie: nieznana bogini z wyspy Amorgos, Nike z Delos, posąg młodzieńca z Andikithiry… Dalej: złota maska z Myken, Waza dipylońska z Aten i reliefy z Brauronu, Apollo z Pireusu, Posejdon z Artemizjon, Demeter i Kora z Eleusis, efeg z maratonu i kuros z przylądka Sunsion — dzieła sztuki, więcej niż bezcenne.
Muzeum Archeologiczne ma też wyodrębnione działy, jakby filie: Muzeum Epigraficzne, Muzeum Numizmatyczne. Zbiór starożytnych monet liczy 300 tysięcy sztuk, z czego 2500 — złotych; a na zbiór inskrypcji składa się około 15 tysięcy tabliczek i tablic (trafiają się wśród nich wysokie na półtora metra).