Kreta

Już przed XIX wiekiem p.n.e. kultura ta osiągnęła wysoki poziom. To, co z niej ocalało, wskazuje na wysoce zaawansowaną kulturę dworską, wyrafinowaną i jakby dekadencką, jej zewnętrznym wyrazem są sławne budowle kreteńskie, nazywane przez nas pałacami. Talassokracja kreteńska nie należała, w okresie swej dojrzałości, do nadmiernie wojowniczych, wręcz przeciwnie. Z potęgą egipską Minojczycy wchodzili w bliższe stosunki, ale handlowe i pokojowe, świadczyli np. Egipcjanom usługi w transporcie morskim. Na wybrzeżu Małej Azji woleli zakładać faktorie handlowe niż bazy wojenne, nawet Cypr, którym się interesowali dla miedzi, zostawili w politycznym spokoju. Panowanie Kreteńczyków ogarniało w pewnym okresie czasu wiele wysp egejskich i Peloponez, sięgało ku Grecji Środkowej, ale był to raczej protektorat niż okupacja. Również podjęta przez Kreteńczyków inwazja kraju Kanaan dotyczyła raczej terenów małoludnych. Osiedleni na zdobytym wybrzeżu koloniści z Krety dopiero później, i już na własny rachunek, wdali się w miejscowe wojenki, jako biblijni Filistyni, ojcowie nazwy Palestyna.


Kultura minojska dzieli się na trzy epoki, które historycy-specjaliści rozszczepili na pomniejsze okresy, wyodrębnione głównie podług przemian w ceramice. Początki tej kultury sięgają mniej więcej XXVII wieku p.n.e. Do XVI wieku p.n.e. kultura ta przez parę wieków przodowała naszemu światu. Z całą wschodnią częścią Śródziemnomorza prowadzili wówczas Kreteńczycy ożywiony handel. Sąsiedzi zza różnych mórz nauczyli się od nich wielu rzeczy, zapewne wielu tajników żeglarstwa i organizacji handlu, literatury i sztuki, zabaw sportowych i obrzędów kultowych. Do Grecji przyszło z Krety i pismo sylabiczne, i kolumna jako główny element w architekturze pałacowej i świątynnej, i sporo innych odkryć, które później Grecy udoskonalili.
Świadectwa archeologiczne z Krety pozwoliły wejrzeć w życie i obyczaje obywateli państwa Minosa, w ich kulturę, nie niższą niż egejska, i w pewnych elementach zadziwiające “nowoczesną”. Księcia w Knossos malowano z kwiatem lilii w ręku, a nie uzbrojonego po zęby. Młodzieńcy popisywali się sprawnością w zawodach sportowych, a nie w ćwiczeniach żołnierskich, do gwardii pałacowej zaciągano czarnych najemników. Haseł bojowych nie krzewiono i pałac stołeczny obwiedziono niskim, ozdobnym raczej niż obronnym murem. Port Knossos powstał jako całkiem nieobronny port handlowy. Główne bóstwo było żeńskie — Wielka Bogini, bogini z wężem, bogini pokojowej płodności i rozkoszy, a nie zemsty, cierpień i wojny. Bogowie męscy odgrywali rolę podrzędną, a co przy tym charakterystyczne — lud króla Minosa nie budował świątyń swoim bogom, zadowalał się gajami albo skromnie wyposażonymi miejscami kultowymi w naturalnych grotach.

Tag: rejsy Grecja, czartery jachtów Grecja, czartery Grecja, czarter Grecja