Drugie miasto Grecji

Dla podróżnika w XIX wieku Grecja kończyła się od północy na Tesalii. Dalej na północ był Dziki Bałkan, tureckie zakąty i muzułmański wschód, z jego zacofaną strukturą społeczną i obyczajową; tam odstraszał nieprzystępny Olimp, zagubiona wśród gór Macedonia, rozsypujące się, zaniedbane Saloniki, trackie rozdroża i bezdroża. Wiek XIX nie wprowadził zmian. Po dawnemu na Tesalii kończył się grecki świat.
Zmianę przyniósł dopiero XX wiek. Wojny bałkańskie rozszerzyły granice Grecji daleko na północ, a wojny światowe granice te utwierdziły. Południowy Epir, południowa Macedonia, południowa Tracja. Stolicą tego rozległego obszaru są Saloniki. Z Salonik wyszedł ruch młodoturecki, ale Saloniki były miastem greckim. Turcy przegrali swoją stawkę, jak przegrali ją Serbowie i Bułgarzy, jak w sferze marzeń pozostały Saloniki dla Macedończyków.


A więc awans. Awans pod każdym względem. Kraj bowiem, któremu patronują Saloniki, jest rozległy i odrębny. Linia Dodoni-Olimp jeszcze ciągle jest dostrzegalna jako granica pomiędzy Grecją wyzwoloną w XIX wieku, a Grecją wolną dopiero od drugiej dekady XX wieku. Różnice obyczajowe, rozwoju cywilizacyjnego i statusu gospodarczego zmniejszają się i zacierają. Można by nawet powiedzieć, że proces ten jest na ukończeniu. Ale to nie znaczy, by mógł zatrzeć różnice klimatyczne, które zawsze oddzielają środkowobałkański klimat północnej Grecji od egejskiego klimatu Attyki czy Peloponezu, wpływając i na życie, i na charakter mieszkańców.
Toteż i turyści w ubiegłym wieku omijali miasto w pobliżu ujścia Wardaru. Również polscy podróżnicy po Grecji omijali północną Grecję w trasach podróży przedwojennych i lekceważyli Saloniki jeszcze nawet w latach pięćdziesiątych XX wieku.
Teraz jest inaczej i wolno powiedzieć, że kto nie zna Salonik, ten nie zna Grecji. Rola Salonik we współczesnej Grecji rośnie nadal, jest to dzisiaj nie tylko drugie miasto Grecji i jej drugi port, ale w ogóle jedyna w Grecji obok Aten nowoczesna metropolia miejska, wielkie miasto w pojęciu europejskim i rozległe emporium handlowe. Ludność Sąlonik liczyła w 1900 roku 120 tysięcy mieszkańców, w 1981 roku przekroczyła 400 tysięcy, a wraz z przedmieściami dochodzi do 600 tysięcy. Saloniki są miastem młodym, w fazie burzliwego rozwoju.

Tag: Apartamenty Grecja