Dookoła Attyki

Przez sto lat kwitły jeszcze kopalnie, póki ich egzystencji nie podcięła zwycięska konkurencja kopalń złota w Pangeonie, na wyspie Thasos. Sztolnie zamarły, dzisiaj się je pokazuje turystom. W czasach nowożytnych, od 1864 roku próbowano je wrócić życiu, ale skończyło się na eksploatacji pobliskich złóż cynku i ołowiu. Lepszą gwarancją polepszenia bytu lawriończyków są całkiem świeżej proweniencji huty stali.

PODPIS BYRONA. Lawrion jest jednym z punktów podróży okrężnej po południowej Attyce, której punktem kulminacyjnym jest przylądek Sunion, znany także pod nazwą Kolones. Kto żyw śpieszy tam do ruin świątyni, wzniesionej na wyniosłym akropolu, stromo obrywającym się 60-metrowym urwiskiem ku morzu. Ów świetny symbol ateńskiej mocy i władzy poświęcony był Posejdonowi, opodal stała druga świątynia wzniesiona ku czci Ateny. Jakkolwiek na Sunionie ocalały różne resztki i ślady antycznych budowli, w pamięci wędrowców pozostaje tylko gromada wyprostowanych olśniewające białych kolumn, z których ocalało 16. A właściwie 15, bo jedną podrobili Anglicy z ekspedycji Hobhouse’a i ozdobili podpisami oficerów marynarki. Na tejże kolumnie wyskrobał swój podpis Byron, uczestnik tej ekspedycji, która trwała dwa lata i objęła świat śródziemnomorski od Portugalii do Anatolii. Wówczas to narodził się w poecie kult Hellady, który tak szeroki znalazł wyraz w poezji. Sunion był też jednym z jego olśnień greckich. Sunion nadal żyje o zachodzie słońca, gdy w widoku od Eubei do Hydry, od wysp Zatoki Sarońskiej do Cyklad, od Gór Attyckich do pustki Morza Mirteńskiego, nabiera szczególnych barw i głębokich tonów; obecnie uznany za park narodowy.


Do Sunion dojeżdżamy dwiema drogami: nadmorską i lądową. Obie bardzo popularne. Trasa nadmorska wiedzie Riwierą Attycką, wzdłuż nieprzerwanego ciągu plaż i kąpielisk. Największe i najbardziej ludne, drogie i powleczone standardem międzynarodowego stylu kąpieliskowego, to Glifada, Wula, Wuliagmeni, Warkiza, a także Lagonisi, Androsos i Astir Beach. Na cyplu Ajos Kosmas usadowił się ośrodek sportowy z nowoczesnym stadionem na 8 tysięcy miejsc, a na cyplu Katwuri nowoczesny ośrodek turystyczno-kempingowy. W pobliżu są też ruiny zabytków: bazyliki chrześcijańskiej — w miejscu, w którym Paweł z Tarsu wylądował, by nawracać Greków — i świątyni pogańskiej ku czci Apollina. Koło Glifady, w dawnym demonie Ajksone, odbywały się kobiece święta Tesmoforiów, do których mężczyźni nie byli dopuszczani pod karą śmierci. Arystofanes wziął się do tych kobiet na Tesmoforiach po swojemu, stąd jeszcze coś o tym święcie pamiętamy. W ostatnich latach, z przyczyn nieznośnej ciasnoty Riwiery Attyckiej, zaczęta się rozwijać „konkurencyjna” riwiera na wschodnim wybrzeżu Attyki. Takie miejscowości nadmorskie, jak Rafina, Lusta i Porto Rafi, przekształcają się w modne uzdrowiska i stacje weekendowe, a całe wschodnie wybrzeże połączono dobrą szosą, przy której rokrocznie wyrastają nowe wille, domy wypoczynkowe, miejsca plażowe.